Bệnh Tay Chân Miệng là một bệnh truyền nhiễm phổ biến thường xảy ra ở trẻ em tại Việt Nam, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do siêu vi trùng đường ruột thuộc nhóm Enterovirus 71 (EV71) và Coxsackievirus (phổ biến nhất là Coxsackie A6, A10, A16) gây ra, thường gây sốt, loét miệng và phát ban trên da.
Tình hình dịch bệnh Tay Chân Miệng tại TP.HCM và các tỉnh khu vực phía Namđang có dấu hiệu gia tăng và diễn biến phức tạp. Để phòng chống dịch bệnh hiệu quả phụ huynh cần luôn cảnh giác nhận biết phát hiện sớm dấu hiệu bệnh để đưa trẻ đi khám kịp thời; đồng thời hiểu rõ đường lây truyền và các biện pháp phòng ngừa bệnh cho trẻ. Bài viết sau đây sẽ cung cấp những thông tin cơ bản để giúp phụ huynh chủ động trong phòng chống dịch bệnh, chăm sóc trẻ đúng cách, góp phần giảm nguy cơ biến chứng và lây lan bệnh.
Bệnh Tay Chân Miệng nguy hiểm ra sao?
Bệnh Tay Chân Miệng là một bệnh truyền nhiễm phổ biến thường xảy ra ở trẻ em tại Việt Nam, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do siêu vi trùng đường ruột thuộc nhóm Enterovirus 71 (EV71) và Coxsackievirus (phổ biến nhất là Coxsackie A6, A10, A16) gây ra, thường gây sốt, loét miệng và phát ban trên da.
Bệnh có thể lây lan nhanh tại trường học và nhà trẻ. Tại Việt Nam, bệnh Tay Chân Miệng xảy ra quanh năm với hai thời điểm mắc nhiều nhất là từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12. Hầu hết người bệnh sẽ tự khỏi trong vòng 7–10 ngày.Tuy nhiên trường hợp nặng bệnh có thể gây các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim, phù phổi cấp…dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm, theo dõi và điều trị kịp thời. Vì vậy, việc nhận biết sớm trẻ mắc bệnh Tay Chân Miệng là vô cùng quan trọng.
Bệnh Tay Chân Miệng lây lan như thế nào?
Bệnh Tay Chân Miệng có thời gian ủ bệnh từ 3-7 ngày và lây lan thông qua tiếp xúc với:
- Giọt bắn chứa virus khi người bệnh hắt hơi, ho hoặc nói chuyện.
- Đồ vật và bề mặt có dính virus.
- Dịch tiết từ các mụn nước trên người bệnh.
- Phân người bệnh.
Bệnh Tay Chân Miệng biểu hiện ra sao?
Hầu hết trẻ em mắc bệnh có triệu chứng nhẹ trong vòng 7–10 ngày. Các triệu chứng bao gồm:
- Sốt nhẹ hoặc sốt vừa, kèm theo biểu hiện quấy khóc, mệt mỏi và biếng ăn.
- Vết loét trong miệng, gây đau và khiến trẻ ăn uống khó khăn.
- Xuất hiện các nốt phỏng nước chủ yếu ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối hoặc vùng mông. Các nốt này thường không ngứa nhưng gây khó chịu cho trẻ.
Dấu hiệu cảnh báo bệnh Tay Chân Miệng trở nặng
Dù đa số trường hợp bệnh Tay Chân Miệngdiễn biến nhẹ nhưng bệnh vẫn có thể chuyển nặng nhanh, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Phụ huynh cần đặc biệt chú ý và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi trẻ có những biểu hiện sau:
- Sốt trên 39°C hoặc kéo dài trên 48 giờ,
- Nôn ói nhiều,
- Lừ đừ hoặc kích thích,
- Không bú hoặc ăn bú quá ít,
- Giật mình, chới với,
- Run chi,
- Đi loạng choạng,
- Thở nhanh, khó thở,
- Da nổi bông,
- Hôn mê, co giật,
- Trẻ có dấu hiệu bất thường làm cha mẹ/ người chăm sóc trẻ lo lắng
Điều trị và chăm sóc bệnh Tay Chân Miệng
Hầu hết những trẻ bị bệnh Tay Chân Miệngmức độ nhẹ sẽ tự khỏi trong 7–10 ngày mà không cần điều trị đặc hiệu. Cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp theo dõi và chăm sóc tại nhà giúp giảm triệu chứng cho trẻ như sau:
- Cách ly đúng cách giữa trẻ bệnh – trẻ lành để hạn chế sự lây nhiễm: Trẻ mắc bệnh cần nghỉ học ít nhất 7 đến 10 ngày kể từ ngày khởi bệnh để ngăn chặn sự lây nhiễm cho trẻ khác trong môi trường học đường. Trong nhà có nhiều trẻ cùng chung sống, nên cách ly tuyệt đối, khuyến khích trẻ bệnh không chơi chung với trẻ lành trong thời gian mắc bệnh.Cần giám sát chặt chẽ các hoạt động thường nhật của trẻ bệnh.
- Mang khẩu trang y tế cho trẻ bị bệnh và cho cả người chăm sóc trẻ bệnh. Sau khi tiếp xúc phải rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch ngay.
- Thực hiện vệ sinh cá nhân tốt để giúp trẻ bệnh mau lành. Hướng dẫn trẻ rửa tay và giữ gìn các vết mụn nước được sạch không nhiễm bẩn.Giảm đau và hạ sốt: Có thể dùng thuốc Paracetamol để hạ sốt và giảm đau do loét miệng (không dùng aspirin cho trẻ em).
- Dự phòng mất nước: Loét miệng có thể khiến trẻ đau khi nuốt, làm trẻ ngại uống → cần khuyến khích và đảm bảo trẻ uống đủ nước
Cách phòng bệnh Tay Chân Miệng hiệu quảBệnh Tay Chân Miệnghiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và không phải là bệnh có thể miễn nhiễm suốt đời. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và chủ động phòng bệnh là chìa khóa quan trọng giúp bảo vệ trẻ trước nguy cơ tái nhiễm và những biến chứng không mong muốn. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm:
- Vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi hoặc xì mũi, thay tã, đi vệ sinh…
- Làm sạch và nên khử trùng các bề mặt hay đồ dùng thường xuyên tiếp xúc, vệ sinh đồ chơi, vật dụng của trẻ.
- Không cho trẻ tiếp xúc với người đang bệnh.
- Giữ sạch môi trường sống.
- Tránh chạm vào mắt, mũi, miệng khi tay chưa rửa.
- Dạy và tập cho trẻ không đưa tay, đồ vật vào miệng.
- Vắc xin: hiện nay chưa phổ biến.
Bệnh Tay Chân Miệnglà bệnh phổ biến nhưng có thể phòng ngừa và kiểm soát tốt khi phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tư vấn và theo dõi.
BSCK1 Phan Võ Hạnh Nguyên (BV Nhi Đồng 1)
0 Bình luận